Pałac w Grodkowicach

W 1623 r. zakupił Grodkowice i okolicę od Lanckorońskich, za cenę 80.000 florenów polskich, Stanisław Żeleński de Żelanka herbu Ciołek z Łucjanowic (Łuczanowic), syn Bartłomieja Żeleńskiego, starosty stężyckiego. Po śmierci podzielono majątek pomiędzy synów i Grodkowice przypadły Marcjanowi (gałąź \"starsza\" rodu). Poprzedni drewniany dwór w Grodkowicach wybudował ok. 1670 r. Marcjan Żeleński, który postanowił się tu przenieść z Łucjanowic, a że utracił wzrok więc kazał w Grodkowicach zbudować wierną kopię dworu łucjanowickiego \"aby nie błądzić po pokojach\". Istniał on aż do 1902 roku, wówczas go rozebrano i wybudowano w tym miejscu nowy, murowany pałacyk, projektu architekta Teodora Talowskiego. Żeleńscy wyznawali kalwinizm. Tragicznie w dziejach rodziny zapisał się luty 1846 r.podczas rzezi galicyjskiej Marcjan - Władysław Żeleński (ojciec kompozytora Władysława i dziad literata Tadeusza Boya-Żeleńskiego) został zamordowany przed swoim dworem przez chłopów z sąsiednich wsi.Majątek przejął jeden z jego synów, Stanisław a po nim odziedziczył go Władysław (nie mylić z kompozytorem). Doprowadzili oni gospodarstwo do rozkwitu. Ostatnim przedwojennym właścicielem był syn Władysława, Karol Żeleński mieszkający tu ze swoją żoną, Węgierką z pochodzenia.

Autor: JureK