Fragment pierwszej fabryki w Toruniu

Miejsce, położone w dzielnicy Mokre w północno-wschodniej części Torunia, na którym w drugiej połowie XIX wieku zbudowano fabrykę produkującą maszyny rolnicze i narzędzia, wcześniej było terenem wyłącznie rolniczym i należało do rzeźnika Wilhelma Schaekela. Wówczas stały tu tylko pokryte słomą domy i stajnia; dopiero później powstała jeszcze ślusarnia i stolarnia. W 1846 roku teren ten kupił ślusarz Karol Backer i to on wybudował nową kuźnię, choć w 1856 roku całą posiadłość sprzedał mistrzowi piekarskiemu  Andrzejowi Schütze, a ten wydzierżawił ją spółce swojego syna  Ernesta i jego współwłaściciela  Augusta Borna. Obaj przedsiębiorcy wybudowali wówczas Zakład Maszyn Rolniczych, a w 1863 roku dodatkowo odlewnię żeliwa i stali (była drugą po odlewni zakładów Schichau w Elblągu) z piecem Simensa-Martena. W latach 1866  1871 nie rozbudowywano zakładu, gdyż były to niepewne czasy, bowiem Prusacy prowadzili wojny: z Danią, Austrią i Francją. Dopiero po zakończeniu działań wojennych, w latach 1899 -1901 w fabryce dokonano poważnych zmian  zrezygnowano z dotychczasowego manufakturalnego procesu produkcyjnego na rzecz mechanizacji, dzięki czemu wyroby mogły być tańsze. Na zdjęciu: Fragment pierwszej fabryki w Toruniu.

Autor: Lech Kadlec